ALEKSANDER I APELLES – współczesne wykonanie opery Karola Kurpińskiego

AleksanderApelles

ALEKSANDER I APELLES

W ramach uroczystej inauguracji sezonu artystycznego 2017/2018 Filharmonii Kaliskiej w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu odbędzie się pierwsze współczesne wykonanie opery Karola Kurpińskiego Aleksander i Apelles.

6 października 2017
Teatr im W. Bogusławskiego w Kaliszu
godz. 19.30

Normalny: 50 zł
Ulgowy: 40 zł

rezerwacja 62 757 07 48

KUP BILET

Historia miłosnego trójkąta, gdzie obiektem westchnień króla Aleksandra i Apellesa staje się piękna Pankasta. Antyczna historia w przekładzie Ludwika Adama Dmuszewskiego z muzyką Karola Kurpińskiego zainauguruje sezon artystyczny 2017/2018 Filharmonii Kaliskiej, będąc pierwszym współczesnym wykonaniem dzieła.
Choć Karol Kurpiński (1785–1857) bez wątpienia należał do grona najwybitniejszych i najważniejszych postaci polskiego życia muzycznego XIX wieku, to z czasem jego twórczość kompozytorska oraz szeroka działalność m.in. publicystyczna i pedagogiczna uległy zapomnieniu. Dziś kompozytor funkcjonuje w powszechnej świadomości jako autor Warszawianki – pieśni powstańczej z 1831 roku. Jednak to twórczość sceniczna Kurpińskiego, która poza 2 baletami obejmuje 27 oper, jest nie do przecenienia i stanowi największe dokonanie na tej arenie przed Moniuszką.
Jednoaktową operę Aleksander i Apelles warszawska publiczność miała okazję zobaczyć po raz pierwszy 17 marca 1815 roku na deskach Teatru Narodowego. Premierą dyrygował 30-letni Karol Kurpiński, autor oper Pałac Lucypera (1811) i Szarlatan (1814), które zapewniły kompozytorowi sukces i ugruntowały jego pozycję w Warszawie. Choć Aleksander i Apelles nie utrzymał się długo na warszawskich afiszach, to doczekał się jeszcze wystawień we Lwowie (1816), Wilnie (1816) i Krakowie (1821).
Libretto opery oparte jest na antycznej historii trójki bohaterów: Aleksandra, Apellesa oraz Pankasty. Otóż Aleksander przybywa z Pankastą do pracowni słynnego malarza portrecisty Apellesa, by zamówić portret. Król przed opuszczeniem pracowni zwierza się malarzowi, że kocha Pankastę, która nie odwzajemnia uczuć. Między Pankastą a Apellesem nawiązuje się miłość od pierwszego wejrzenia. Aleksander po powrocie, dowiedziawszy się wszystkiego, rezygnuje ze swojej miłości.

Tłumaczenia tekstu z języka francuskiego dostarczył Kurpińskiemu Ludwik Adam Dmuszewski. Znany warszawskiej publiczności aktor, reżyser, dramatopisarz współpracował wcześniej z kompozytorem, m.in. przy jednoaktowej komediooperze Dwie chatki (1811), z której zachowała się jedynie uwertura.
Więcej szczęścia miała partytura Zamku na Czorsztynie (1819), której pełny rękopis bezpiecznie spoczywa w Bibliotece Jagiellońskiej. Dzięki powojennemu wydaniu przez Polskie Wydawnictwo Muzyczne tytuł ten niekiedy pojawia się na deskach polskich teatrów czy filharmonii.
Zarówno uwertura do Dwóch chatek, jak i Zamku na Czorsztynie zasługują na szczególną uwagę, bowiem jak pisał ks. Tadeusz Przybylski – najwybitniejszy badacz życia i twórczości Kurpińskiego – wraz z innymi zachowanymi uwerturami „stanowią doskonałe przykłady nielicznie zachowanej polskiej symfoniki I poł. XIX wieku”.

tekst. Jakub Lis

 

Aleksander, Król Macedonii – bas-baryton /Robert Gierlach/
Pankasta z Laryssy – sopran /Tatiana Hempel/
Apelles, malarz – tenor /Tomasz Krzysica/
orszak dworzan Aleksandra, grono uczniów i domowników Apellesa – Chór Męski ” Koło Śpiewu” im. KAROLA KURPIŃSKIEGO w SARNOWIE oraz śpiewacy Chóru Filharmonii Częstochowskiej „Collegium Cantorum”

Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Kaliskiej
Adam Klocek – dyrygent
Ryszard Peryt – reżyser
Maciej Bolewski – rekonstrukcja partytury

Współprodukcja
Wojciech Czemplik – Stowarzyszenie miłośników muzyki Świętogórskiej im. Józefa Zeidlera

 

Wojciech Dankowski – Symfonia D-dur

***
Opera „Aleksander i Apelles”

Karol Kurpiński – muzyka
Ludwik Adam Dmuszewski – libretto
Aleksander i Apelles to opera 1-aktowa , ok 45 min, wystawiona po raz pierwszy w Teatrze Narodowym Warszawskim dnia 17 marca 1815 roku, współcześnie nigdy nie wykonana.